نمايشگاه تازه اي در بريتيش ميوزيوم لندن نمونه هايي از هنر معاصر كشورهاي اسلامي را عرضه كرده است.

نمايشگاه "كلام در هنر مدرن خاورميانه" شيوه هاي گوناگون استفاده هنرمندان معاصر خاورميانه را از خط عربي در آثار نقاشي به نمايش مي گذارد.

بريتيش ميوزيوم كه مي توان آن را مهمترين بنياد هنري در بريتانيا دانست، تنها به هنر اعصار دور توجه ندارد، بلكه همواره پوشيده است هنردوستان را با نمونه هاي ارزنده هنر سرزمين هاي ديگر آشنا يند.

در نمايشگاهي كه از ۱۸ ماه مه گشايش مي يابد، آثار هنري نگارگراني از بيش از ۸۰ كشور خاورميانه به نمايش گذاشته مي شود.

مضمون محوري نمايشگاه شيوه برخورد هنرمندان كشورهاي اسلامي با خط عربي و نحوه كاربرد هنرمندانه و خلاق آنها با آنست.

ديد و نگاه تازه

نمايشگاه تازه از هنردوستان طلب مي كند تا با آگاهي و نگاه تازه تري به آثار هنري بخشي از خاورزمين بنگرند.

نمايشگاه شامل ۴ بخش است:

بخش "خط مقدس" به رابطه اسلام با خط عربي مي پردازد. عربي زبان كتاب آسماني قرآن است و كمابيش "مقدس" به شمار مي رود.

بخش "ادبيات و هنر" به فعاليت خلاق هنرمندان در تزيين و تذهيب و آرايش آثار ادبي مي پردازد.

در بخش "ساختارشكني" رابطه خط عربي با هنر مدرن به نمايش در مي آيد.

بخش "هويت، تاريخ و سياست" به نحوه بازتاب زندگي سياسي امروز در آثار هنري مدرن پرداخته است.

آميزش سنت خطاطي با هنر نگارگري

به خاطر شرايط پرآشوب در كشورهاي خاورميانه، بسياري از هنرمندان اين منطقه تري ديار كرده و در غرب سينا گرفته اند. بي گمان آثار آنها از تأثير هنر نقاشي غرب دور نمانده است.

نمايشگاه بيننده را با ريشه هاي هنر در كشورهاي اسلامي آشنا مي كند و از تنوع جلوه هاي آفرينش هنري در دنياي پرمخاطره امروز خبر مي دهد.

رد و نشان خط عربي را مي توان در تمام آثار به روشني ديد، با وجود اين مي توان به تفاوت بنيادين ميان نگارگري ايران با هنر كشورهاي عربي پي برد.

در ايران هنرمنداني مانند حسين زنده روي و فرامرز پيل آرام با بيشترين بهره گيري از ظرفيت هاي تجسمي و بياني خوش نويسي، خط را به عنوان عنصري خلاق وارد نگارگري كرده اند.

نگرش سياسي

در آثار هنرمندان كشورهاي خاورميانه سياست آشكارا جايگاه ويژه اي دارد. زندگي در اين گوشه از دنيا سخت با تحولات و تلاطم هاي سياسي پيوند خورده است و هنرمند اين جوامع نيز لاجرم از تب و تاب سياست دور نمي ماند.

حساسيت بالا نسبت به مسائل سياسي را هم مي توان در كار عكاس مصري صباح نعيم ديد و هم در تابلوهاي شادي قديريان، هنرمند ايراني.

در آثار دو هنرمند ايراني مليك ناييني و شادي قديريان، خط عربي جنبه تزييني صرف ندارد، بلكه دلالتي نمادين از عنصري فرهنگي است كه بر زندگي امروز جامعه ايران سنگيني مي كند.

هنرمندان ايراني نگاهي حسرتبار و در عين حال طنزآلود به گذشته تاريخي دارند. هنرمند ايراني تنها به گذشته "نگاه" نمي كند، بلكه آن را "ارزيابي و داوري" مي كند، چون مي داند گذشته همچنان بر امروز او سايه افكنده است.

پوستر نمايشگاه اثري از حسن مسعودي هنرمند عراقي است كه آن را به الهام از نقوش زيباي كتاب "ترجمان الاشواق" اثر صوفيانه قرن هفتم هجري ترسيم كرده است.

اين نمايشگاه كه هدف آن آشنايي هنردوستان غربي با نگارگري مدرن خاورميانه است، تا دوم سپتامبر در بريتيش ميوزيوم ادامه دارد.