ایرانیان خارج از کشور-ايروا

یونسکو هیچگاه سالی را به نام شخصیتی نامگذاری نکرده و نمی کند. در یونسکو هر دو سال یکبار بزرگداشت تعدادی از بزرگان علم و فرهنگ طی قطعنامه ای تصویب می شود و در سال 2005 نیز در متن یک قطعنامه واحد، بزرگداشت 63 شخصیت از مناطق مختلف جهان برای سالهای 2006 و 2007 تصویب شده است که در ردیف 61 آن، فقط در یک سطر آمده است: بزرگداشت هشتصدمین سال تولد مولانا جلال الدین بلخی رومی .

دکتر احمد جلالی، نماینده ایران در یونسکو، در گفتگو با "مهر" در خصوص سالی به نام مولانا که در برخی از رسانه ها عنوان شده اظهار داشت: در اینجا و آنجا گفته شده که یونسکو سال 2007 را سال مولانا اعلام کرده است. این اطلاع درستی نیست، زیرا اساساً یونسکو هیچگاه سالی را به نام شخصیتی اعم از اینکه مولانا باشد یا شکسپیر یا بتهوون یا ارسطو یا افلاطون نامگذاری نکرده و نمی کند. در یونسکو هر دو سال یکبار بزرگداشت تعدادی از بزرگان علم و فرهنگ طی قطعنامه ای تصویب می شود و در سال 2005 نیز در متن یک قطعنامه واحد، بزرگداشت 63 شخصیت از مناطق مختلف جهان برای سالهای 2006 و 2007 تصویب شده است که در ردیف 61 آن، فقط در یک سطر آمده است: بزرگداشت هشتصدمین سال تولد مولانا جلال الدین بلخی رومی .

دکتر جلالی تصریح کرد: متاسفانه مولانا در جهان غالباً با نام رومی شناخته شده و حتی در ادبیات علمای خودمان هم عنوان ملای روم برای او به کار می رود که انتساب او را به روم (ترکیه فعلی که حتی تا زمان صفویه هم روم خوانده می شد) می رساند. در حالی که نام اصلی او جلال الدین محمد بلخی است. در جریان تصویب قطعنامه مورد بحث تلاش شد تا در سند یونسکو نام او به عنوان جلال الدین بلخی رومی بیاید که خوشبختانه چنین شد. این قطعنامه شامل نام این 63 شخصیت در اجلاس 171 و 172 شورای اجرایی یونسکو به تصویب رسیده است و سه کشور ترکیه، مصر و افغانستان هم که در این دوره عضو شورای اجرایی هستند به هنگام طرح در جلسه شورا از آن حمایت کرده اند. ایران در این دوره عضو شورای اجرایی نیست.

نماینده ایران در یونسکو در ادامه افزود: همچنین بعضی رسانه ها خبرهایی منتشر کردند که گویی یونسکو مصر و ترکیه و افغانستان را به عنوان متولیان مولانا به رسمیت شناخته و … که به کلی و از اساس نادرست است. اصلاً کار یونسکو این نیست که چنین اموری را به رسمیت بشناسد یا نشناسد. معنای تصویب فهرست نام این 63 شخصیت این است که هرکشوری که علاقه مند باشد برای این افراد مراسم بزرگداشت بگذارد، می تواند با استناد به آن، در پوسترها و دعوتنامه ها و یا آثاری که چاپ می کند آرم و نام یونسکو را هم بگنجاند و از این راه اهمیت بین المللی این مواریث را نشان دهد.

وی با تاکید بر این نکته که بدون وجود قطعنامه نمی توان از نام یونسکو استفاده کرد افزود: خود سازمان یونسکو رأساً هیچ اقدامی در بزرگداشتها نمی کند. نه متولی این امر می شود و نه متولی تعیین می کند. اساساً هدف این قطعنامه ها و این رویه در یونسکو این است که ملتها را تشویق کند تا برای شناخت مفاخر دیگر فرهنگها و تمدنها تلاش کنند و یک احساس عام جهانی و بشری مشترک برای شناخت و حرمت این مواریث برانگیزد و از این راه ملتها را به هم نزدیک کند.

دکتر جلالی با اشاره به این مطلب که هنوز نه ایران، نه ترکیه و نه افغانستان هیچ برنامه ای برای بزرگداشت مولانا در یونسکو در سال 2007 ارائه نکرده اند گفت: میدان برای مشارکت کاملاً باز است که بیایند و برنامه هایی اجرا کنند. مقتضی موجود و مانع مفقود است.

نماینده ایران در یونسکو ضمن اشاره به دیدار خود با نمایندگان افغانستان و ترکیه گفت : نتیجه همفکری ما سه نفر این شد که هر کدام به کشور متبوع خود پیشنهاد کنیم که در سال 2007 حداقل یک کنفرانس علمی و تحقیقی در هر یک از این سه کشور برگزار شود که در آن حداقل سه نفر از مولانا شناسان دو کشور دیگر و نیز از تاجیکستان و دیگر حوزه های نفوذ زبان فارسی و نیز محققان و اساتید مولوی شناس همه جهان دعوت شوند و طوری برنامه ریزی شود که حداقل 2 ماه میان این سه همایش فاصله باشد تا محققان این کشورها بتوانند در همه آنها شرکت کنند. و بعد حداقل یک همایش علمی هم در یونسکو با همکاری ایران و افغانستان و ترکیه برگزار شود. به علاوه یک برنامه فرهنگی ـ هنری در تالار اصلی یونسکو که هنرمندان سه کشور در قالب تئاتر و موسیقی به معرفی آثار و اشعار مولانا بپردازند. این یک پیشنهاد مشترک است که در صورت تصویب مقامات مربوط در سه کشور، می تواند عملی شود.

دکتر جلالی با اظهار امیدواری که ایران نیز هرچه زودتر برنامه های خود را مشخص کند گفت: این قبیل کارها اگر بخواهد درست و آبرومند انجام شود محتاج اراده سیاسی جدی، تخصیص امکانات، برنامه ریزی و قدرت اجرائی حرفه ای و کاراست. بنده برنامه ها و پیشنهادهائی را در سطح ملی و نیز در مقر یونسکو در پاریس و در سطح بین المللی برای مقامات عالی نهادهای ذیربط مسئول فرستاده ام که امیدوارم با علاقه ای که در آنها مشاهده می شود بررسی شود و در ترکیب با نظرات دیگر در داخل کشور تکمیل گردد و به تحقق بپیوندد.

نماینده ایران در یونسکو اظهار داشت: البته برنامه های مشترک سه کشور مانع از آن نخواهد شد که ایران مستقلاً برنامه دیگری در ایران یا در هر کجای جهان با استناد به قطعنامه یونسکو در بزرگداشت مولانا نداشته باشد. مسلماً از ایران انتظار هست که علاوه بر همکاری و اقدامات مشترک با دیگران، به تنهائی نیز در این راه پیشرو و قافله سالار باشدکه لازمه آن، چنانکه گفته شد، برنامه ریزی اساسی و حمایت های همه جانبه نهادهای مربوط در ایران است. فردا