ایرانیان خارج از کشور-ايروا

 

* چرا دختران ايراني بدون شناخت از همسر و كشوري كه مي‌خواهند به آن بروند، با مردان ايراني درخارج ازدواج مي‌كنند؟

 

_ آنها به‌خاطر اينكه وارد محيط جديد و بازي خواهند شد با ايرانيهاي مقيم خارج ازدواج  مي‌كنند. من موارد زيادي ديدم كه دختر خانم‌هاي ايراني 20 تا 25 ساله با مرداني كه دوبرابر خود سن دارند ازدواج كردند. شايد صرفا به‌اين دليل که زندگي در کشور ديگري را تجربه کنند. اما جذابيتهاي محيط جديد بيشتر از يك سال دوام ندارد و كم‌كم مشكلات آشكار مي‌شود. آنها اكثرا زبان بلد نيستند و شوهرانشان حتي اجازه نمي‌‌دهند، از خانه خارج شوند. به همين علت دچار استرس مي‌شوند و مي‌خواهند كه به ايران برگردند. تنهايي، فشار همسر و جامعه مشكلات آنها را دوچندان مي‌كند.

اگر هم بخواهند وارد جامعه شوند و كار كنند، به علت عدم آگاهي از محيط جديد و بلد نبودن زبان، كاري نمي‌توانند انجام دهند و اين آزارشان مي‌دهد و از نظر جسمي و روحي و رواني دچار مشكل مي‌شوند. آنها اگر با آگاهي و براي تحصيل، كار يا يك دوره تخصصي بروند، قضيه فرق مي‌كند. اما اگر فقط به خاطر فرار از اينجا بروند، اشتباه  كردند.  

 

* خيليها برايشان مهم نيست كه با چه كسي ازدواج مي‌كنند. آنها فكر مي‌كنند پس از آشنايي با محيط اگر دچار مشكل شوند، به راحتي جدا خواهند شد.

 

_ به اين سادگيها هم نيست. اگر بچه‌دار شوند مشكلات عديده‌اي دارند. بچه هم به پدر و هم به مادر احتياج دارد. زن ايراني تا لحظه آخر مقاومت مي‌كند و مي‌خواهد خانواده را سرپا نگه دارد.  اگر بخواهد جدا شود مشكل مالي دارد. بچه دارد. سيستم زندگي در ايران و اروپا كاملا با يكديگر متفاوت است. قابل مقايسه هم نيست. وقتي محيط فرق كند، معنا و مفهوم آزادي و حقوق هم فرق مي‌كند. آنجا ديگر پدر و مادر و خانواده‌اي هم نيست كه از شما حمايت كند. در اين مقطع اگر كسي جدا شود، ممكن است حقوق جديدي به دست ‌آورد، اما با مشكلات  عديده‌اي نيز روبه‌رو خواهد شد.

 

* درصورت اقدام براي جدايي، طبق قوانين ايران جدا مي‌شوند يا قوانين آلمان؟

 

_ در آلمان در ارتباط با ازدواج و طلاق دادگاه طبق قوانين ايران عمل مي‌كند. يعني هر زوجي طبق قانون كشور خودشان با آنها برخورد مي‌شود.

 

* اگر تابعه آلمان باشند؟

 

_اگر دو طرف تابعه آلمان باشند طبق قانون آلمان رفتار خواهد شد.

 

* دادگاه‌هاي آلمان چقدر از قوانين اسلامي شناخت دارند؟

 

_ مؤسساتي هستند كه در زمينه كشورهاي اسلامي كار مي‌كنند و به دادگاههاي آلمان مشاوره مي‌دهند.  وقتي در موسسه «مكس پلانک» بودم قسمتي مربوط به كشورهاي اسلامي است كه خانمي ايراني هم آن را اداره مي‌كند. وقتي دادگاه‌ها با مسايلي هم‌چون طلاق و حضانت روبه‌رو مي‌شوند، از چنين مراكزي مشاوره مي‌خواهند.

 

* اگر زن و مرد ايراني در آلمان ازدواج كنند؟

 

_اگر طبق قانون آلمان ازدواج کنند در مورد طلاق نيز قانون آلمان اعمال مي‌شود.اما چنانچه مطابق قانون ايران ازدواج كنند، قانون ايران اعمال مي‌شود.

 

* موضع  غربيها در برابر شرقيها چيست؟

 

_ من فكر مي‌كنم رابطه دوطرفه است. همانطور كه اگر ما آنها را بپذيريم آنها هم ما را مي‌پذيرند و بالعكس. اگر دو طرف راحت و با انعطاف با يكديگر برخورد كنند، شناخت دو طرف بيشتر مي‌شود و بهتر همديگر را مي‌پذيرند. ديد آنها براساس همان اطلاعات رسانه‌هاي غربي و غلط است. اكثر آنها ديدي نسبت به فرهنگ و كشور ما ندارند. براساس اخبار رسانه‌ها مسايل را پيگيري مي‌كنند.

 

* تفاوت برخورد عوام و خواص در چيست؟

 

_ مانند هرجاي جهان كساني كه تحصيل كرده هستند، منطقي‌تر برخورد مي‌كنند. در آلمان مسلمانان زيادي زندگي مي‌كنند. در يك مورد برخورد بدي با فرزند يك مسلمان در مهد كوك شده‌بود. والدينش مي‌گفتند رفتار درستي با او به علت خارجي بودن نشده. اما نكته جالب اين بود كه وقتي از طريق پليس شكايت كردند، آنها موضوع را پيگيري كرده و با قانون ‌شكن بر خورد كرده‌بودند.

 

* تفاوت جامعه تركها كه جامعه بسته‌اي است، با جامعه ايراني كه بازتر است، در چيست؟

 

_ ايرانيها موفق‌تر هستند. ايرانيها با افغانها و تر‌كها تفاوت دارند. از ديد كلان ايرانيها از موقعيت بهتري برخوردار هستند، چون از تحصيلات بالاتري برخوردار هستند.

 

* ايرانيها چون بازتر برخورد مي‌كنند. طلاق بيشتري در بين آنها وجود دارد. اما در تركها به خاطر حفظ ظاهري شعائر، ظاهرا كمتر طلاق ديده مي‌شود. اما در زير پوست اين روابط مشكلاتي مانند قتل ناموسي و غيره به وجود مي‌آيد؟

 

_بله، مشكل اصلي در فرزندان و نسل دوم است. بچه‌ها دچار دوگانگي مي‌شوند. فرهنگ حاكم در خانواده با فرهنگ بيرون كاملا متفاوت و متضاد است و اين دوگانگي اختلال شخصيتي به‌وجود مي‌آورد.

 

* شما دقيقا در آلمان چه مي‌كرديد؟

 

_ من در «مكس پلانك» درباره مهريه در كشورهاي اسلامي همچون عربستان، كويت، مصر، سوريه، لبنان، ليبي و افغانستان تحقيق مي‌كردم.

 

* دادگاههاي آلمان با مهريه چگونه برخورد مي‌كنند؟

 

_  ماهيت حقوقي مهريه براي دادگاه‌هاي آلمان خيلي مشخص نيست.آنها مي گويند مهر مالي است که زن در برابر گرفتن آن به زناشويي تن در مي‌دهد.البته اين يکي از نظراتي است که در خصوص مهريه ارائه شده است که من موافق اين نظريه نيستم. در آيه چهارم سوره نساء آمده است :« و كابين زنان را با خشنودي به آنان بپردازيد». مهريه يعني يك هديه از روي طيب خاطر. مهريه عوض زناشويي نيست. مهريه را اگر با عوض در زناشويي مقايسه كنيم، اشتباه است.

 

* در ارتباط با نفقه چي؟

 

_ مشكل كمتري وجود دارد. چون موارد كمتري پيش مي‌آيد. بيشترين مشكل، مشكل مهريه است.

 

* چند مورد مشكل درباره مهريه ديديد؟

 

_ موارد متعددي وجود داشت.مطابق تبصره 3 ماده واحده قانون اصلاح مقررات طلاق "اجراي صيغه طلاق و ثبت آن در دفتر موکول به تاديه حقوق شرعي و قانوني زوجه به صورت نقد مي باشد...". طبق قوانين ايران وقتي طلاق صادر مي‌شود كه همه حق و حقوق زن پرداخت بشود. تا وقتي كه مهريه پرداخت نشده باشد، حكم طلاق داده نمي‌شود.لذا چنانچه زوجه مهريه خود را مطالبه نکرده باشد بايستي هنکام طلاق تکليف آن روشن گردد.بنابراين به طور خلاصه مي توان گفت مواردي که وجود داشت: 1. تعيين تکليف مهريه در زمان طلاق بود. 2. در خصوص مطابله مهريه قبل از جدايي. 

 همانطور که قبلا گفته شد ماهيت حقوقي مهريه براي آنها مشخص نبود. براي آنها قابل تصور نبود که چرا شوهر بايد مهريه را بپردازد.مورد ديگر پرونده اي بود که شوهر مدعي بود که زوجه مهريه را بخشيده. دادگاه نظر خواسته بود که در جواب نظر داده شده بود که آنچه که در سند رسمي ازدواج آمده است مورد قبول مي باشد و چنانچه زوجه نيز مهريه را بخشيده باشد بايد در همان سند قيد شده باشد.

 

* اگر مشكل براي زنان ايراني پيش بيايد، دفاتري هستند كه مشاوره بدهند؟

 

_بله، ايرانياني هستند كه هم قانون ايران را مي‌دانند هم قانون آلمان را و مشاوره مي‌دهند. خانواده‌ها با آنها در ارتباط هستند.

 

* اگر يك ‌طرف به راي دادگاه معترض باشد و بخواهد طبق قوانين آلمان اعمال شود، چطور مي‌شود؟

 

_ نمي‌شود، دادگاه‌هاي آلمان پذيرفتند كه طبق قانون كشور مبدا مهاجر حكم دهند، تا جايي كه نظم عمومي مختل نشود .

 

*  نسل دوم با اين مسائل چطور برخورد مي‌كنند؟

 

_ بستگي دارد در چه خانواده‌اي و با چه فرهنگي بزرگ شده باشند. من با چند موردي كه روبه‌رو شدم، خانواده‌هاي سنتي و مذهبي بودند كه طبق قوانين شرعي با يكديگر ازدواج كرده بودند.

 

* يك فرد مسلمان با فرهنگ لائيك آنجا چطور برخورد مي‌كند؟

 

_ اگر خانواده ، فرهنگ خودشان را براي فرزندشان توضيح دهند و فرهنگ حاكم بر جامعه را هم توضيح بدهند او با روشنگري با دو مورد برخورد مي‌كند. اما اگر نه، كه معمولا چنين است. مشكل ايجاد مي‌شود و حتي رفتاري انجام مي‌دهند كه مخالف روحيه خانواده است. يعني از خانواده‌اي مذهبي فرزندي متفاوت بيرون مي‌آيد. هر چند كه اخيرا هم در واكنش به هژموني فرهنگ غرب عده‌اي از بچه‌ها به اسلام و بنياد گرايي كشش پيدا كردند. 

 

* مردان ايراني چرا با دختران جوان داخل كشور ازدواج مي‌كنند؟

 

_به نظر مي‌رسد آنها مي‌خواهند يک خانواده کاملا ايراني و با فرهنگ ايراني تشکيل دهند. چرا که فرهنگ ما با آنها کاملا فرق مي‌کند. بنابراين به نظر مي‌رسد براي يک مرد ايراني مشکل است که با يک زن خارجي ازدواج كند. چرا که يک زن خارجي بسياري از مواردي را که جز وظايف زن در خانواده ايراني است به راحتي بر نمي‌‌تابد .